Wystawa plenerowa w hołdzie Mistrzowi fotografii | 19 lipca 2025 | Centrum Kultury w Lublinie
14 lipca 2025 roku zmarł Tadeusz Rolke – jeden z najwybitniejszych polskich fotografów, prekursor fotografii reportażowej, wrażliwy obserwator codzienności, twórca niezależnego języka wizualnego w fotografii powojennej Polski.
Z potrzeby pamięci i osobistego poruszenia – powstała wyjątkowa wystawa plenerowa pt. „Tadeusz Rolke. Twarzą w twarz”, zrealizowana przez Idea Studio Art we współpracy z Maksem Skrzeczkowskim, Tomkiem Sikorą oraz Igą Niewiadomską-Czernicką przy udziale całej społeczności Akademii Odkryć Fotograficznych i dzięki wspólnemu wysiłkowi środowiska fotografów i przyjaciół Tadeusza Rolke.
To zbiór portretów Artysty – uchwyconych przez tych, którzy go spotkali, sfotografowali, zapamiętali.
Nie jest to retrospektywa. To przestrzeń obecności. Każdy kadr opowiada o relacji, o geście, o milczącej wymianie spojrzeń. Tylko on – na 23 planszach formatu 100 × 100 cm. Każdy portret to czyjaś historia.
Wystawa „Tadeusz Rolke. Twarzą w twarz” powstała z potrzeby oddania głosu uchwyconemu kadrowi. Dziękujemy wszystkim autorom zdjęć za błyskawiczną reakcję i udostępnienie portretów. To wspólne „dziękuję” dla człowieka, który przez całe życie patrzył uważnie – i tego samego uczył innych. W wystawie biorą udział fotografie autorstwa:
Larissy Baldovin, Justyny Burdy, Magdaleny Chojnackiej, Stanisława Dunin-Borkowskiego, Zbigniewa Furmana, Marka Fogiela, Rafała Gorala, Inny Gutsan, Kingi Hendzel, Marka Idzikowskiego, Piotra Jarugi, Tomasza Jarnickiego, Janusza Kobylińskiego, Rafała Klimkiewicza, Tomka Kubaczyka, Adama Krasuskiego, Agi Król, Bazi Mazurek, Tomasza Młynarczyka, Igi Niewiadomskiej-Czernickiej, Chrisa Niedenthala, Artura Pawłowskiego, Włodka Pawłowa, Grzegorza Pawlaka, Macieja Pastuszki, Łukasza Resiaka, Maksymiliana Rigamontiego, Barta Różalskiego, Przemka Shemsky’ego, Jakuba Szymańskiego, Tomka Sikory, Marka Skowronka, Dariusza Szubińskiego, Anny Serwinek, Natalii Tolochko, Ewy Wdowiak, Andrzeja Wiktora i Marka Zubika.
O kompozycji wystawy i spotkaniu z portretem
Ta wystawa nie daje się przejść szybko.
Zatrzymuje – właśnie dlatego, że nie opowiada wprost. Nie narzuca narracji. Nie buduje pomnika. Składa się wyłącznie z portretów – i to czyni ją niezwykłą. Tylko na ostatniej planszy jest fotografia marynarki Artysty… sfotografowana w dniu jego śmierci.
Każda plansza to spojrzenie. Czasem wymowne, czasem ukradkowe. Moment współistnienia.
Tadeusz Rolke był człowiekiem, który przez całe życie patrzył na innych. Teraz to my patrzymy na niego – z różnych perspektyw, przez różne obiektywy, z różnym stopniem bliskości.
Najtrudniejszym gatunkiem jest fotografia momentu. Jej mistrzem był Cartier-Bresson. W zeszłym roku w Lublinie miałem aparat, ale nie byłem sam, a to utrudnia fotografowanie. Naprzeciwko mnie szły cztery osoby w płaszczach, bardzo mieszczańskie. I każda z nich coś jadła – jakieś kanapki czy zapiekanki w papierze. Nie zdążyłem tego zrobić. Zabrakło mi refleksu. Minęła mnie fotografia. Tak myślę często o rzeczywistości.
To jakaś obsesja?
– Tadeusz Rolke
W porządku ekspozycji nie szukaliśmy hierarchii ani układu chronologicznego.
Ważniejsze od „kiedy i kto” było dla nas: jak. Jak patrzono na Tadeusza Rolke? Co chciało się w nim zapamiętać? Co wybrzmiało w tych sekundach między byciem a byciem fotografowanym?
Niektóre portrety powstały z bliska – są pełne miękkości, kontaktu, prawdy. Inne zatrzymują dystans, pozostają reporterskie, szybsze. Każdy z nich jest zapisem relacji. Dlatego tę wystawę warto nie tylko oglądać – warto się jej poddać.
Tu nie chodzi tylko o portret i wspomnienie Tadeusza Rolke. Chodzi o doświadczenie bycia twarzą w twarz z kimś, kto całe życie patrzył przez obiektyw – a teraz z równą uwagą patrzy na nas z fotografii.
Wystawa prezentowana będzie na placu przed Centrum Kultury w Lublinie, a jej otwarcie zaplanowano
na sobotę, 19 lipca o godzinie 12:00.
Wydarzenie to otwiera całodniowe spotkanie Akademii Odkryć Fotograficznych, którego jesteśmy dumnym partnerem. W programie aż trzy kolejne wystawy zbiorowe, prezentowane w przestrzeniach Centrum Kultury:
📍PROGRAM – 19 lipca 2025 (sobota)
🕛 12:00–12:20 – „Tadeusz Rolke. Twarzą w twarz”
Otwarcie zbiorowej wystawy fotografii poświęconej pamięci Tadeusza Rolke
📍Plac przed Centrum Kultury | Realizacja idea Studio Art | Prowadzenie Maks Skrzeczkowski
12:20–12:40 – „POM – WIDZĘ, WIĘC JESTEM”
Otwarcie wystawy zbiorowej z udziałem 25 autorów
📍Parter – hol przy Oratorium
12:40–13:00 – „Światy niezależne”
Wystawa zbiorowa Kolektywu 21
📍I piętro – hol przy Sali Kinowej
13:00–13:20 – Przegląd dwóch ekspozycji towarzyszących:
– WYSTAWA PLAKATÓW LUBLIN JAZZ FESTIWAL
Autor tegorocznego plakatu: Łukasz Tarkowski
📍Parter – hol przy Oratorium
– Wystawa fotografii koncertowej „Ze sceny”
Autorzy: Ewa Zielonka-Gawrylak i Grzegorz Surmacz
📍Galeria Okna, I piętro
📷 Organizacja wystawy: Akademia Odkryć Fotogra
🤝 Partner: Kazimierski Ośrodek Kultury Promocji i Turystyki, Idea Studio Art
📍 Miejsce: Centrum Kultury w Lublinie
🗓 Data: Sobota, 19 lipca 2025
Tadeusz Rolke (1929–2025)
Fotograf, prekursor polskiej fotografii reportażowej
Urodził się 24 maja 1929 roku w Warszawie. Fotografią zainteresował się w młodości – jego pierwszym aparatem był Zeiss Ikon Baby Box.
Po II wojnie światowej studiował historię sztuki na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, a następnie na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 50. został aresztowany i skazany w procesie politycznym – był więźniem stalinowskim.
Od połowy lat 50. publikował w najważniejszych polskich magazynach ilustrowanych, takich jak „Stolica”, „Polska”, „Ty i Ja”, „Przekrój” czy „Świat”. Fotografował życie codzienne, modę, sztukę i przemiany społeczne –
z dystansem, bez patosu, ale z dużą wrażliwością na szczegół i kontekst. Uważany jest za jednego z pionierów polskiej fotografii reportażowej oraz tych, którzy nadali fotografii rangę niezależnego medium kultury.
We wrześniu 1970 roku wyjechał do Niemiec, gdzie pracował jako fotograf i współpracownik mediów zachodnich. Po ogłoszeniu stanu wojennego w 1981 roku powrócił do Polski i kontynuował działalność
artystyczną oraz dydaktyczną.
Jego prace były prezentowane w czołowych instytucjach kultury – m.in. w Centrum Sztuki Współczesnej, Domu Spotkań z Historią, MOCAK-u, a także na wystawach międzynarodowych. W 2009 roku otrzymał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Zmarł 14 lipca 2025 roku w Warszawie, w wieku 96 lat.
Pozostawił po sobie rozległe archiwum i sposób patrzenia, który inspiruje kolejne pokolenia fotografów.
Redakcja bloga / Opracowanie:
Magdalena Szymala m.szymala@ideastudio.pl | www.ideastudio.pl
